Press "Enter" to skip to content

Month: June 2017

Ateş Böcekleri Simülasyonu

Yukarıdaki videoda görüldüğü gibi ateş böcekleri eş zamanlı olarak yanıp sönüyorlar. Peki ateş böcekleri bunu nasıl başarıyorlar?

Bu sorunun uygulamalı cevabını ncase tarafından hazırlanmış ve Türkçe’de olan Ateş böceği simülasyonunda görebilirsiniz. Bu uygulamalı cevapta ateş böceklerinin sayılarını artırabilir, komşularıyla uyumlu hareketlerini yönlendirebilir ve çok güzel bir hikayeyi okuyabilirsiniz.

Bol aydınlıklı günlere!

Cryptocurrency, Bitcoin, Blockchain, Ethereum, Money …

Son yıllarda ismini duyduğumuz başlıktaki teknolojilerin manasını ve nerede ne işe yaradıklarını anlamak çok basit değil. Velhasıl Tim Ferriss‘in Nick Szabo ve Naval Ravikant ile birlikte yapmış olduğu söyleşi bu konulara epeyce bir açıklık getiriyor. Nick Szabo hem bilgisayar bilimcisi, hem avukat hem de cryptography ve sanal anlaşmalar üzerine çalışmaları var. Naval Ravikant’ta angel.co’nun kurucusu, yâni Silikon Vadisinde (dünyada) en çok girişim tanıyan kişi olabilir.

Bu söyleşideki yararlı olabilecek kavramlar soru ve cevap şeklinde şöyle:

Cryptocurrency nedir?
Cryptocurrency yâni şifreli para birimi paranın el değişiminin ve üretilme sürecinin şifreli olarak yapılmasıdır. Mesela cryptocurrency ile, birisi başka birisine para verdiği zaman, bunun reddedilemez bir kaydı oluşur ve bu kayıt şifreleme yöntemi ile güvenli olur. Böylece “o aslında bana para vermedi” denemez. Aynı şekilde kalpazanların sanal para basmalarının önüne geçme yolu da para basımının kaydının şifreli olarak güven altında tutulması ile mümkün oluyor.

Merkezi olmayan sanal para birimi nedir?
Bitcoin gibi para birimleri üretildikleri zaman bir merkez bankası tarafından basılmıyorlar. Bitcoin madencileri emek harcayarak bunları basıyorlar ama bu basımı yapmak için herhangi izne ihtiyaç yok. Yalnız bütün basımlar ve bütün para değişimlerinin kaydı dünyanın dört bir tarafında olan sunucularda tutuluyor (blockchain ile).

Blockchain nedir?
Jurassic park filminde bir sivrisinek fosili bulunur. Sivrisinek ağaç reçinesinin içinde kalmıştı. Sivrisinek ağaç reçinesi içinde olduğu için, ne kadar vakit geçse de sivrisinek hâlâ bir vakit önce onun içine girdiğini ve de açmak gerekirse içinden sivrisinek çıkacağını biliyoruz. Blockchain ile de bütün işlemler kayıt altına alınıyor ve etrafı reçineliniyor ki ileride birisi ben böyle birşey yapmadım derse, bozulmamış reçineyi gösterip, yapılıp yapılmadığını tespit edebiliriz. Blockchain sağlam bir şekilde işlemleri kayıt altına alma işlemi.  Bu reçinelerin bulundukları yerler ise Ledger (Defter-i Kebirler).

Madenci nedir?
Yukarıda bahsettiğimiz blockchain’e, yani reçineye daha da fazla reçine (block) koymak için bazı matematiksel problemlerin bilgisayar gücüyle çözülmesi lâzım. Bunları çözen kişilere hem sanal para birimi (bitcoin) hem de bir işlem ücreti veriliyor. Bu matematiksel problemleri çözenlere madenci deniyor. Peki niye herkes madenci olmuyor? Çünkü herkes için kârlı değil. Özel donanım tasarımları ile madencilik kârlı bir şekilde yapılabildiği için, çok az kişi madenci.

Bitcoin’in niye değeri var?
Öncelikle paranın iki tane özelliği var: 1) Paranın değer değişimini sağlaması. Mesela 1 saat çalışıp, 1 lira para kazanıyorsunuz. Ondan sonra o 1 lirayı bakkala verip gofret alıyorsunuz. Böylece para değer değişimini mümkün kılmış oluyor. 2) Paranın değer saklama özelliği: Mesela 100 saat çalıştınız ve hiçbir şey almak istemiyorsunuz ama çalıştığınız emeği ileride kullanmak için saklamak istiyorsunuz, bu da paranın değer saklama özelliği oluyor.

Bu özelliklere sahip olan Türk lirası veya ABD doları olduğu gibi, Bitcoin de olabilir. Bu üçünün ortak özelliği hepsinin sınırlı sayıda olması ve yukarıda sayılan özellikler sahip olması.  Sınırlı ve değerli olan her kaynağın bir maddi karşılığı oluyor.  Tabii ki bitcoin’in değerinin bir kısmı da bir yatırım sınıfı olarak görülmesi ve bazıları tarafından gelecekteki değerinin artacağına inanıldığı için şimdiden satın alınması ama bu bütün para birimleri içinde geçerli.

Ethereum nedir? 
Ethereum’da Bitcoin gibi blockchain altyapısını kullanan ama özellikle akıllı anlaşmalar da (smart contracts) daha fazla imkan sağladığı için bazıları tarafından daha değerli olabileceği bir sanal para birimi.

Bu tanımlar iyi güzel de, neye faydası var bunların?
Öncelikle merkezi olmayan ve güvenli olan bir teknolojinin şu avantajları var. Birisinden birisine para yollarken kimseden izin almanıza gerek yok. Merkezi bir otorite olmadığı için kısıtlamalar olmuyor. İkinci olarak sistem güvenli olduğu için kalpazanlık yok gibi, sahte para yok. Üçüncüsü akıllı kontratlar ile birlikte yedi eminlere ihtiyaç kalmıyor. Mesela bir araba alımında araba alımı gerçekleşince para otomatik olarak hesaba yatıyor (notere ihtiyaç yok!). Aracıların ortadan kalkması tabii ki masrafları da ortadan kaldırıyor.   Sigortacılıkta uygulamaları ise parametrik kontratlar ile olabiliyor. Mesela bir otel kendini sele karşı sigortalatıyor; aslında otelin sigortası gelir kaybına karşı. Bir sel olduğu zaman ve gelir kaybı bitcoin veya ethereum ile takip edilebildiği zaman, o zaman sigorta devreye giriyor ve beklenen gelirin altındaki ödemeleri yapıyor.

Atatürk’ün şöyle bir sözü vardır, “Kudret ve kabiliyetten mahrum olanlara iltifat olunmaz”. Eğer bu teknolojilerin gelişiminde mümkün mertebe yer almazsak bunlardan faydalanmamız hem az olacaktır hem de çok geç olabilir.

 

 

 

 

Patreon – Sanatınız için hâmi

Büyüklerin dediği gibi doğanın oluşunda şiir, musiki, resim gibi bütün güzellikler mevcuttur. Ticari kaygısı olmayan bu güzelliklerin hayata geçmesi içinse sanatçının maddi desteğini hâmiler (patrons) binlerce yıldır sağlamaktadırlar. Firdevsi’den Bach’a kadar birçok sanatçı böyle destekler almışlardır.

Günümüzde ise teknoloji üretenlerin getirdiği özelliklerle bir proje hakkında hem bilgi alma kolaylaştı, hem de o projeye katkıda bulunmak. Bunun en önemli örneklerinden beri, maalesef şu anda fazla faydalanamadığımız, wikipedia. Onbinlerce insan farklı farklı konularda uzmanlıklarını kağıda dökerek devasa bir ansiklopedi oluşturabiliyor. Diğer bir örnek ise kiva.org. Gene binlerce insan, kısa dönemli borç ihtiyacı olan kişilere katkıda bulunuyor.

Peki, sanat ve kitlesel desteğin kesişme noktası var mıdır? Evet, bunun bir örneği Patreon

Patreon’da bir sanatçının hâmisi olup, o sanatçıya ayda belli bir miktar ($5 mesela) para verebilirsiniz ve sanatçının çalışmalarını görebilirsiniz. Örnek olarak şu güzel ateş böceği simülasyonu yapan ncase‘i görebilirsiniz. Ncase’in 370 tane hâmisi var ve toplamda ayda $1300 ncase’e veriyorlar. Böylece sanatçı sanatına devam edebiliyor.

Patreon ticari bir firma, sanatçılara giden para üzerinden %5 komisyon alıyor ama sanatçılar bunu vermeye razı gibiler çünkü şu an itibarıyla platformda 50,000 üzerinde sanatçı bulunuyor ve 2017 yılında $150 milyon dolar sanatçılara ödenecek gibi gözüküyor.  Eğer Türkiye’den (daha doğrusu ABD dışından) platforma katılmak istiyorsanız, hâmilerin ödemeleri Türkiye’deki banka hesabına yapılabiliyor.

Bol sanatlı günler dileğiyle

Satellite Dynamics – Göklerde neler var?

Gökyüzünde o kadar çok uydu var ki, acaba şu ana kadar hangi ülke ne kadar uydu attı, şu anda hangi uydular aktif, en yakın uydu atılışı ne zaman, bu uyduların teknik özellikleri nedir gibi sorular aklınıza geliyorsa, Satellite Dynamics sizin için çok uygun bir site.

Siteye girdiğiniz zaman arama kutusuna uydunun sahibi ülkeyi girebilirsiniz (mesela Turkey), ondan sonra o ülkenin sahip olduğu uyduların listesini ve ayrıntılarını öğrenebilirsiniz. Uydunun adını (mesela Turksat) veya NORAD nosunu (33056) veya Cospar ID (2008-030B)’sini girerek de uydu aramasını gerçekleştirebilirsiniz.

İlaveten bazı uyduların İstanbul üzerinden geçişlerini de (Havelsat mesela) gözlemleyebilirsiniz.

Bu siteyi yapan ekip ise Türk, Spaceagenda.com firmasının ellerine sağlık!